Pessar kostkowy - co to jest, jak działa i jak wygląda jego codzienne stosowanie?

Wypadanie (obniżenie) narządów rodnych to problem, z którym boryka się wiele kobiet, zwłaszcza po porodach, w okresie menopauzy lub po operacjach ginekologicznych. Jedną z metod leczenia niezabiegowego jest pessar dopochwowy – prosty w użyciu wyrób medyczny, który pomaga podeprzeć narządy miednicy. Poniżej znajdziesz najważniejsze informacje o jednym z jego rodzajów – pessarze kostkowym.

Czym jest pessar kostkowy?

Pessar kostkowy to niewielki wyrób medyczny w kształcie kostki (stąd jego nazwa), wykonany z miękkiego, elastycznego i biokompatybilnego silikonu. Bywa nazywany również „kostką dopochwową”. W przeciwieństwie do prostszych pessarów pierścieniowych, pessar kostkowy nie opiera się głównie na sile mięśni dna miednicy, lecz przylega do ścian pochwy dzięki efektowi delikatnego podciśnienia (przyssania).
Dzięki temu mechanizmowi może być stosowany nawet u kobiet, u których dno miednicy jest już znacznie osłabione i nie jest w stanie utrzymać pessara pierścieniowego. Pessary kostkowe dostępne są w różnych rozmiarach (najczęściej oznaczanych numerami, odpowiadającymi szerokości w milimetrach), a niektóre modele mają dodatkowo otwory (perforacje) ułatwiające odpływ wydzieliny i przepływ powietrza, a także nitkę lub sznurek, za który łatwo je wyjąć.
Jak działa pessar kostkowy?
Po wprowadzeniu do pochwy pessar kostkowy przywiera do jej ścian na zasadzie delikatnego przyssania, tworząc rodzaj podpory dla obniżających się narządów – macicy, pęcherza moczowego lub odbytnicy. Dzięki temu:
•    odprowadza (repozycjonuje) obniżone narządy do ich prawidłowego położenia,
•    odciąża struktury dna miednicy i tkanki podporowe,
•    zmniejsza uczucie ciężkości, ucisku i „ciągnięcia” w pochwie,
•    u części pacjentek łagodzi problemy z oddawaniem moczu związane z obniżeniem narządów,
•    pomaga poprawić ukrwienie tkanek pochwy, co bywa wykorzystywane również jako przygotowanie do zabiegu.
Efekt działania pessara jest odczuwalny praktycznie od razu po jego prawidłowym założeniu – ulga w postaci mniejszego ucisku i ciężkości pojawia się zwykle w ciągu kilku minut.Kiedy stosuje się pessar kostkowy?

Lekarz ginekolog może zaproponować pessar kostkowy w wielu sytuacjach, między innymi:
•    przy bardziej zaawansowanym obniżeniu lub wypadaniu narządów rodnych (macicy, pochwy, pęcherza moczowego czy odbytnicy), także przy wypadaniu całkowitym,
•    gdy dno miednicy jest zbyt słabe, aby utrzymać prostszy pessar pierścieniowy,
•    jako rozwiązanie tymczasowe – dla kobiet, które z różnych względów (np. inne schorzenia, ciąża, chęć posiadania dzieci w przyszłości) nie mogą lub nie chcą w danym momencie poddać się operacji,
•    jako przygotowanie przed planowanym zabiegiem korygującym obniżenie narządów – często razem z miejscową terapią estrogenową, aby poprawić stan tkanek,
•    w celu rozluźnienia zrostów lub zwężeń pochwy, np. po wcześniejszych operacjach uroginekologicznych,
•    u kobiet, które nie są lub nie chcą być operowane, jako stałe, długoterminowe wsparcie.
Decyzję o zastosowaniu pessara kostkowego, doborze jego rozmiaru oraz sposobie noszenia zawsze podejmuje lekarz ginekolog po zbadaniu pacjentki – nie jest to wyrób, który powinno się dobierać samodzielnie.

Jak wygląda codzienne używanie pessara kostkowego?

Po pierwszym doborze rozmiaru i nauce zakładania pod okiem lekarza lub pielęgniarki, większość kobiet z czasem samodzielnie wyjmuje i zakłada pessar w domu. Typowy schemat dnia wygląda następująco:
1.    Rano: pessar zakłada się do pochwy – można wcześniej posmarować go niewielką ilością żelu nawilżającego na bazie wody, co ułatwia i uprzyjemnia założenie. Silikon jest elastyczny, dzięki czemu pessar można lekko zgiąć i wprowadzić bezboleśnie.
2.    W ciągu dnia: pessar pozostaje w pochwie i podpiera narządy – zwykle nie jest wyczuwalny podczas normalnych, codziennych czynności.
3.    Wieczorem, przed snem: pessar wyjmuje się, wkładając palec pomiędzy pessar a ściankę pochwy , aby odessać powstałe podciśnienie a następnie delikatnie ciągnąc za przymocowaną nitkę lub sznurek.
4.    Na noc: pessar zwykle zostaje wyjęty (nie jest noszony podczas snu), co dodatkowo pozwala na wygodne mycie i osuszenie wyrobu.
5.    Higiena: po wyjęciu pessar należy umyć ciepłą wodą i delikatnym mydłem (bez silnych detergentów), dokładnie osuszyć i przechowywać w czystym miejscu do ponownego użycia następnego dnia.
Kilka dodatkowych, praktycznych informacji dotyczących codziennego użytkowania:
•    Pessar kostkowy zaleca się wyjmować przed współżyciem – bezpośrednio po jego usunięciu narządy zwykle nie wypadają na tyle, by utrudniało to komfort współżycia.
•    Otwory (perforacje) w niektórych modelach zapewniają przepływ powietrza i odpływ naturalnej wydzieliny pochwowej, co zmniejsza ryzyko podrażnień i nieprzyjemnego zapachu.
•    W razie jakiegokolwiek bólu, trudności z założeniem lub wyjęciem, niepokojących upławów, krwawienia czy dyskomfortu – należy skontaktować się z lekarzem.
•    Regularne kontrole ginekologiczne (najczęściej co kilka miesięcy) pozwalają ocenić, czy rozmiar pessara jest wciąż odpowiedni i czy tkanki pochwy są w dobrym stanie.

Ważne
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O tym, czy pessar kostkowy jest odpowiednim rozwiązaniem, o wyborze konkretnego rozmiaru oraz o sposobie jego stosowania decyduje lekarz ginekolog, po przeprowadzeniu badania. W razie jakichkolwiek niepokojących objawów (bólu, krwawienia, gorączki, nietypowych upławów) należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.